Một cuộc viếng thăm “lịch sử”


  Hỏi: "Tại sao người lại mất công đến nhà tù rửa chân cho chúng tôi?"
        Đáp: "Những việc làm từ con tim đâu cần giải thích”.
                        --- Jorge Mario Bergoglio(1)

Lời nói đầu - Nhiều người Việt Nam, ít hay nhiều, đã phải trải qua
khnạn của người dân di cư vì chiến tranh. Cả trăm ngàn người di cư
từ Bắc vào Nam những năm 53-60, từ đất liền ra biển những năm 74-80 
với nhiều cướp bóc, chết chóc, trong một cuộc nội chiến, nồi da nấu 
thịt, chỉ vì khác biệt ý thức hệ. 
Ngày nay bên Trung Đông, cũng có cả trăm ngàn người dân phải trốn 
tránh vì chiến tranh, một cuộc chiến tranh, đượm mùi Tôn giáo. Họ phải
vượt biển để đến những nơi an toàn hơn. Nhưng rồi cũng chẳng đi đến 
đâu, chẳng ai muốn chứa chấp họ Rút cục họ bị giam lỏng trong những 
nhà tù khổng lồ.

Nỗi khổ của họ nào ai hay.

Cho đến khi có một người động lòng thương xót…

***  

                                                           Đào Viên

Một chuyến phi cơ đến một hòn đảo

Hôm ấy là ngày 16 tháng 4, 2016, một chiếc phi cơ Alitalia thuê 
bao đã đáp xuống phi trường Mytilene của hòn đào Lesbos thuộc 
nước Hy Lạp (Greece). Bước xuống phi cơ là đức Giáo Hoàng Francis
 cùng đoàn tùy tùng của Toà Thánh Thiên Chúa giáo La Mã.Theo sau 
là những phóng viên nhà báo. Đây là mộc cuộc viếng thăm bất ngờ 
của Ngài đến Trung tâm Moria, nơi đang giam giữ trên 30,000 dân 
tỵ nạn chiến tranh đến từ nhiều nơi tiếp giáp với biển Địa Trung
 Hải (Sea Mediterrannean).

Phi cơ Alitalia đến phi trường Mytilene

Phi cơ Alitalia đến phi trường Mytlene

Từ nhiều năm nay cả trăm ngàn ngưòi tỵ nạn chiến tranh, trên 
những chiếc thuyền mong manh, đã tìm cách vượt biển đến Hy Lạp,
để tìm đường đến các nước Tây Âu. Nhiều người đã chết đuối trên 
biển cả, không tới bờ, trong số này có một em bé mà thi hài đã
trôi dạt vào bờ xứ Thổ Nhĩ Kỳ (Turkey). Hình ảnh một em bé nằm 
bất động, một mình không người thân đã nói lên cuộc khủng hoảng 
lớn lao của người tỵ nạn chiến tranh.
Em bé chết đuối rạt vào bờ

Em bé chết đuối rạt vào bờ

Theo thống kê của Hy Lạp, trong năm vừa qua đã có 89,443 người 
tỵ nạn đến đảo Lesbos. Hiện nay có 4,142 người trong Trung tâm 
tỵ nạn Moria. Trong số này có 3,525 người muốn được ở lại Hy 
Lạp dưới quy chế ngưởi tỵ nạn chính trị.

Khi phi cơ hạ cánh xuống phi trường Mytilene,, Giáo Hoàng 
Francis đã hội kiến riêng với Thủ tướng Hy Lạp, ông Alexis 
Tsipras, trước khi vào Trung tâm Moria, tại đây dân tỵ nạn chờ 
đợi đế biết số phận mình ra sao. Ông Thủ tướng Hy Lạp tuyên bố 
với các nhà báo: Đây là cuộc Viếng thăm "lịch sử", trong khi đó 
nhiều nước bạn chúng ta, tự nhận là dân nước Chúa, lại dựng hàng
rào, dựng tường cao, cấm đoán những kẻ khốn cùng tìm đường đến 
nơi sống an bình hơn.
Francis hội kiến với Thủ tướng Hy Lạp

Francis hội kiến với Thủ tướng Hy Lạp

Cùng với Giáo Hòang của Toà Thánh La Mã, còn có hai vị lãnh đạo 
nhà thờ Chính Thống giáo, Eastern Orthodox Christian church, là 
các Ngài Archbishop Ierorymos II và Patriarch Bartholomew.

Ngài Archbishop Ieronymos II, lãnh tụ nhà thờ Chính Thống Giáo Hy 
Lạp đã nói Đia Trung Hải không thể là một nấm mồ cho những kẻ xấu 
số. Họ phải được lên bờ, không sợ hãi, vui vẻ tiếp tục sống cuộc 
đời của mình. 

Những quốc gia tiếp giáp với biển Địa Trung Hải tại đó đang có 
chiến tranh tiếp diễn hoặc có nguy cơ chiến tranh bao 
gồm các nước Lybia, Syria, Lebanon, dải Gaza, Iraq. Tất cả là những
 nước theo Hồi giáo (Islam).

Ngài Giáo Hoàng Francis vào Trại Tỵ nan

Đến trại Moria, Giáo Hoàng Francis thong thả tiến vào giữa hàng 
dân tỵ nạn đang đứng chờ, phần lớn là người theo đạo Hồi (Islam). 
Nhiều người đứng sau đã phải giơ cao cái điện thoại tay cầm để chụp
ảnh Ngài. Có người giơ cao một em bé để trông thấy Ngài.
 
Giáo Hoàng Francis bước vào một cái lều lớn. Ngài trông thấy một bà 
mẹ Hồi giáo đầu có khăn che đang bế con nhỏ. Một đứa trẻ đến gần và 
đưa biếu ngài một hình vẽ bằng bút chì. Trong lều có rất đông gia đình. 
Một người đàn bà tiến đến xin Giáo Hoàng chỉ cách tìm thuốc men để
chữa trị đứa con bà ta đang bị ung thư xương. Một người đàn ông đã 
khóc khi Ngài Giáo Hoàng đặt tay lê đầu ông ta. Ông này liên tiếp kêu 
lên:" Đức Thánh Cha, xin ngài hãy cứu con!"
Một đứa trẻ hôn tay Francis

Một đứa trẻ hôn tay Francis

Ngài Giáo Hoàng vào Trung tâm Moria được hoan hô nhiệt liệt. Nhiều 
người tỵ nạn đã quỳ xuống dưới chân ngài, khóc không thôi. Nhiều người
 khác hô lớn: "Tự do! Tự do". Ngài trả lời "Các con không bị bỏ 
rơi đâu"
 
Ngài đã nói với người dân tỵ nạn: "Tôi rất mong tất cả các anh chị em 
trên thế giới sẽ là những Mạnh Thường quân đến đây giúp quý vị trong 
tinh thần huynh đệ, đoàn kết và tương kính"
 
Cùng với Giáo Hoàng Francis, hai ngài Trưởng phụ đạo Công giáo Chính 
thống Patriarch Bartholomew và Archbishop Ierorynos đã ra hải cảng chính
của đảo Lesbos và ném xuống biển những vòng hoa tưởng niệm để nhớ tới 
những dân tỵ nạn chết ngoài biển khơi không tới Tây Âu được.
Chuẩn bị ném vòng hoa tưởng niệm

Chuẩn bị ném vòng hoa tưởng niệm

Đứng ngay chỗ trước đây hai tuần, đội tuần cảnh của Chính quyền Liên 
minh Tây Âu (Europeen Union) đã dẫn độ một số dân tỵ nạn trở về Thổ 
nhĩ kỳ, nhằm mục đích ngăn cấm họ đến Liên Âu, Ngài Giáo hoàng đã lớn 
tiếng yêu cầu thế giới đừng nghĩ đến việc dựng tường làm hàng rào. Ngài 
cũng không quên cám ơn thường dân đảo Lesbos đã mở lòng chia sẻ ít 
nhiều với người tỵ nạn. Ngài nói: "Thiên Chúa sẽ trả lại họ tấm lòng
 quảng đại này"
 
Thêm một bất ngờ 

Ngài Francis đến thăm trại tỵ nạn đã là một bất ngờ thích thú cho tất 
cả mọi người. Bất ngờ hơn nữa là ngài đã quyết định mang về La Mã trên
chuyến phi cơ riêng của ngài 12 người tỵ nạn Hồi giáo đến từ Syria. Trong
số này có 6 trẻ em. Họ thuộc 3 gia đình: Hai gia đình đến từ thủ đô 
Damascus và một gia đình từ thành phố Deir al Zour nước Syria. Nhà cửa 
của họ đã bị dội bom tan nát trong chíến tranh.
 
Về chuyện này, tòa Thánh ra một thông cáo ngắn nói rằng Ngài chỉ muốn tỏ 
lòng hoan nghênh những người tỵ nạn vì chiến tranh.
 
Trong một bữa cơm trưa, ngay tại Trung tâm Moria, với sự hiện diện của 
hai vị lãnh đạo nhà thờ Chính Thống giáo, Eastern Orthodox Christian Church
đức Giáo Hoàng đã tuyên bố:

 "Chúng tôi đến nơi đây để kêu gọi thế giới hãy lưu tâm đến cuộc khủng 
hoảng nhân loại nghiêm trọng này và tìm cách giải quyết chung. Chúng tôi
 - những nhà tôn giáo - cũng muốn nói lên là Thế giới cần chứng kiến những
cảnh đau khổ đang cần giúp đở này để có những hành động xứng đáng với tình
 nhân loại của chúng ta".
 
Trên chuyến phi cơ trở về La Mã, Ngài Giáo Hoàng đã nói với các phóng viên 
nhà báo rằng quyết định đưa 3 gia đình tỵ nan không phải là chuyện ngẫu 
hứng mà thực ra đã được tính toán trước giũa Tòa Thánh (Catholic Charitable
Association Sant'Egidio) và chính quyền các quốc gia Ý Đại Lợi và Hy Lạp.
Mọi người lên phi cơ trở về Ý

Mọi người lên phi cơ trở về Ý

 Ngài Giáo Hoàng không giải thích tại sao Ngài đã chọn 3 gia đình đó. Ngài 
chỉ nói: "Họ là khách được mời của chúng tôi". Ngài đưa cho các phóng viên 
hai tấm hình vẽ trẻ em Trung tâm Moria đã biếu Ngài. Một cái vẽ mấy đứa 
trẻ tỵ nạn đang chết đuối trên biển, một cái vẽ mặt trời đang khóc. Ngài 
nói: "Mặt trời mà còn khóc được (trước thảm cảnh nhân loại), thì chúng ta 
cũng khóc được"
Francis Lesbos-7 
Lời phát ngôn này làm một phóng viên nhà báo nghĩ tới tác phong của một tu
sĩ Thiên Chúa giáo theo dòng khổ hạnh Jesuite xứ Á Căn Đình (Argentina) 
nhiều năm trước. Đã làm đền môt vị Tổng Giám Mục mà ông không chịu dời về ở 
một lâu đài dành riêng cho Tổng Giám Mục mà chỉ vẫn ở ngôi nhà cũ, tự nấu 
ăn lấy một mình, đi đâu vẫn đi xe buýt, không dùng xe hơi, lâu lâu vẫn đến 
những xóm nghèo ổ chuột bị bỏ quên - Olvios - để nghe ngóng tình trạng con
chiên của mình. Người tu sĩ này tên là Jorge Mario Bergoglio, chính là vị 
Giáo Hoàng tương lai.
Tổng Giám Mục đi xe buýt đi làm

Tổng Giám Mục đi xe buýt đi làm

Thực ra trước đây, năm 2013, đức Giáo Hoàng Francis đã lưu tâm đến người tỵ 
nạn vì chiến tranh khi ngài đến thăm đảo Lampedusa thuộc nưới Ý Đại Lợi. Tại 
đây, đã có rất nhiều dân tỵ nạn đến từ Lybia, sống sót sau những cuộc hải 
trình rủi ro đầy nguy hiểm.

 Ngài cũng cho các phóng viên nhà báo biết là việc chọn lựa 3 gia đình 
Hồi giáo đưa về La Mã không dựa theo tiêu chuẩn tôn giáo mà theo may rủi. Các 
quan chức ở Lesbos đã giúp Ngài chọn người. Vì số dân tỵ nạn quá đông mọi 
người đành phải dùng đến phương sách rút thăm từ một cái hộp. Ông Stravos 
Mirogianis, một quan chức Hy Lạp nói thêm là "chúng tôi muốn công bằng với 
tất cả mọi người. Những người này trúng số và ngày đó là ngày tốt số của 
họ. Tất cả là vậy"
 
Ngài Giáo hoàng nói thêm là khi về đến La Mã 3 gia đình này sẽ được giúp 
đỡ để "an cư" để rồi sẽ "lạc nghiệp." tại Ý Đại Lợi.
 
Nhà báo hỏi ngài ý kiến về chuyện nhiếu quốc gia Tây âu có ý định ngăn 
chặn làn sóng tỵ nạn bằng cách đưa tất cả dân tỵ nạn đó về Thổ Nhĩ Kỳ. Giáo 
Hoàng Francis cho rằng các chính quyền Tây Âu nên có chính sách cởi mở hơn, 
giúp họ có việc làm, cho họ sống hòa hợp với xã hội mới. Ngài cũng hiểu là
tại nhiều quốc gia, dân chúng rất ngán sợ dân  tỵ nạn, vì những chuyện đáng 
tiếc xẩy ra giữa dân địa phương và người tỵ nạn. Nhưng điều đó không làm 
chính quyền khước từ trách nhiệm giúp đỡ kẻ khốn cùng.
 
Những kẻ khốn cùng này sinh sống ra sao trên đảo Lesbos, trước khi Giáo Hoàng
Francis đến thăm họ? Họ không được đi lại tự do như những nhà báo phóng viên
trong thấy. Khoảng 3,000 dân tỵ nạn được dồn vào một khu có hàng rào bao bọc,
trên hàng rào có giây thép gai cho khỏi trèo lên chốn ra ngoài. Đây là một 
trại giam. Trước ngày Giáo Hoàng Francis đến, chính quyền địa phương đã quét 
dọn, chùi rửa sạch sẽ, dựng lều cho thật khang trang. Họ còn đem ra nột số dân 
tỵ nạn ra ngoài trại giam để trình diễn cho tươm tất. Ngoài ra họ còn phát 
quần áo và cho dân tỵ nạn được tắm rửa sạch sẽ sau cả tháng không được tắm.
Trại Tỵ nạn Moria là một nhà tù

Trại Tỵ nạn Moria là một nhà tù

Sham Jutt một người Pakistan 21 tuổi đứng trong hàng rào trại giam đã nói: 
" Chúng tôi đang chờ hy vọng thì Ngài Francis đến, Ngài là hy vọng độc nhất 
của chúng tôi". Anh cũng nói thêm là lúc đầu nơi này là môt Trung tâm cho 
người tỵ nạn đến ghi danh để rồi được đi nơi khác làm cuộc đời mới. Từ ngày 
có thoả hiệp kỳ lạ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Liên minh Tây Âu, nơi này trở thành 
một nhà tù khổng lồ'

Ảnh hưởng cuộc viếng thăm bất ngờ

Tin Ngài Francis đến Hy lạp đã làm cho quan chức nước Anh Cát Lợi phải xét 
lại. Giám Mục nhà thờ Anh Cát Lợi Vincent Nichols lên tiếng cho rằng Chương
trình cứu trợ dân tỵ nạn của chính quyền David Cameron quá chậm, quá yếu. 
Giám Mục Vincent Nichols tuyên bố thẳng thừng: "Đó là một thất vọng. Chính
phủ Anh cần tỏ ra có tinh thần nhân bản hơn". Tuyên bố trên đài BBC, ông nói
 "Tôi nghĩ nước chúng ta là một nước giầu có. Các bạn thử nghĩ xem Những 
nước như Lebanon họ có thể cưu mang dân tỵ nạn.vào nước họ nhiều tới ba bốn 
chục phần trăm dân số trong nước. Tôi cho rằng chúng ta có thể, với quyết 
tâm giúp đỡ, lập ra một hệ thống tốt, cưu mang thêm người tỵ nạn".
 
Thỏa hiệp giữa Liên minh Âu Châu (EU) và Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) đáng lẽ phải 
đươc thi hành Thứ Hai tuần trước, theo đó 200 người dân tỵ nạn sẽ được 
chuyên chở bằng đường thủy từ đảo Lesbos đến một hải cảng nước Thổ Nhĩ Kỳ. 
Tuy nhiên chuyện này phải tạm ngưng vì một số người dân tỵ nạn muốn xin ở 
lại Hy Lạp, để vào quy chế tỵ nạn chính trị.
 
Trong khi ấy, phía Hy Lạp than phiền rằng họ chưa thấy Tây Âu đưa sang Hy Lạp
những thông dịch viên, những luật gia, rất cần thiết để súc tiến việc giải 
quyết dân tỵ nạn. Thổ Nhĩ Kỳ lại cảnh cáo sẽ chỉ thi hành Thỏa hiệp nếu những
hứa hẹn của Tây Âu được thể hiện.
 
Để giải quyết vấn đề dân tỵ nạn chíến tranh muốn vào những quốc gia Âu Châu 
trù phú, Liên minh Tây Âu đã lập ra một Thoả hiệp với Ankara. Thổ nhĩ Kỳ, là 
một nước theo Hồi giáo, đất rộng người thưa. Âu Châu hứa sẽ giúp Thổ Nhĩ Kỳ
sáu tỷ euros để cưu mang 2.7 triệu dân tỵ nạn. Ngoài ra Thỏa hiệp còn cho phép 
người dân Thổ được vào các nước Liên minh Âu châu miễn thi thực nhập cảnh (visa)
Tổng thống Thổ Tayyip Erdogan

Tổng thống Thổ Tayyip Erdogan

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ông Recep Tayyip Erdogan đã nói rõ: đó là những điều khoản
rõ rệt và nếu Tây Âu không thực thi những điều khoản đó, Thở Nhĩ Kỳ sẽ không 
thi hành Thỏa Hiệp đã cam kết với Tây Âu. Như thế có nghĩa là trong khi chờ 
đợi, dân tỵ nạn không đi đâu được, phải ở lại nhà tù khổng lồ trên đảo Lesbos. 
Chính quyền Hy Lạp tiếp tục chịu đựng ngày một gia tăng số dân tỵ nạn chiến 
tranh đến đảo Lesbos.

 Chỉ ít ngày sau lời đe dọa của Thổ Nhỹ Kỳ thì có tin Ngài GH Francis đến Hy 
Lạp, thăm viếng trại Moria những dân tỵ nạn vì chiến tranh; và sau đó Ngài đã
mang theo về La Mã ba gia đình dân tỵ nạn.

 Nghĩa cử bất ngờ này chỉ xẩy ra trong vòng mấy tiếng đồng hồ trong một ngày 
nhưng đã có một tiếng vang rất lớn trên thế giới. Thỏa hiệp Liên Âu Thổ Nhĩ Kỳ, 
môt Thỏa hiệp được đôi bên thảo luận cả tháng, đem ra áp dụng nhiều ngày mà 
chưa đi đến đâu. 

Thế giới đã lên án và chỉ trích dữ dội Thỏa hiệp này./.
____________________________________________________________________________

Francis-1 kiss(1) Câu chuyện này đã xẩy ra như sau: Chỉ vài tuần lễ sau khi lên ngôi, Giáo Hoàng Francis đã đến nhà tù Casa Del Marmo để làm một công việc đã được Chúa Giê Su làm cách đây cả nghìn năm: ngài đã rửa chân cho 12 tông đồ. Các vị Giáo Hoàng  trước đây thường làm lễ rửa chân tông đồ ngay tại Tòa Thánh St. Peter, cho 12 vị linh mục đã được chọn sẵn. Các vị Giáo Hoàng tiền nhiệm  thường chỉ cúi xuống, lấy một miếng vải chùi nhẹ lên chân của 12 vị tu sĩ, và coi thế là song.

GH Francis đã không làm như vậy. Tại khám đường Casal Del Marmo, Ngài đã quỳ hẳn xuống sàn đá lạnh, bỏ cái mũ trắng vẫn đội trên đầu sang một bên, rồi bắt đầu dùng tay kỳ cọ cho sạch trong một thau nước, lấy khăn lau khô, rồi hôn lênchân của 12 phạm nhân trong nhà tù, Nhiều cái chân đưa ra cho GH rửa có những hình xâm trông rất ghê gớm. Hai trong số phạm nhân đó là người Muslim. _________________________________________________________________________________

                                                                                                                          (Tháng Sáu, 20016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s