Bác sĩ Y khoa trong chiến cuộc tại Syria


          Il n’y pas cinquante manières de faire la guerre. 
                   Il n'y a qu'une seule: la sale

    —-Francois Cavanna

Đào Viên 

1. Một cuộc nội chiến kéo dài.

Nếu nhìn một cách gần cận thì chiến cuộc Syria bắt đầu từ tháng Ba, 2011. Nhìn xa hơn, thì chiến cuộc Syria có lẽ khởi sự sau khi quân đội Hoa Kỳ – thời Tổng thống George W Bush – tiến vào Iraq.. Sau năm năm nội chiến, hơn 250,000 dân Syria đã bỏ mạng và trên 11 triệu dân đã phải chạy chốn vì chiến cuộc ngày càng leo thang giữa chính quyền của Tổng Thống Bashar al-Assad và nhóm ly khai chống đối. Ấy là chưa kể đến nhóm khủng bố cực đoan ISIS. cũng nhầy vào tham chiến.

Câu chuyện bắt đầu rất nhỏ không đáng kể, tại thị trấn Dera’a. Mấy thanh thiếu niên viết bậy trên tường trong trường, ủng hộ phong trào cách mạng Ả Rập. Chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad cho cảnh sát công an vào trường đánh đập và bắt đi những thanh thiếu niên này. Dân chúng biểu tình phản đối. Quân đội xả súng bắn chết nhiều người dân. Từ đó câu chuyện trở thành một vấn nạn quốc gia: một cuộc nội chiến lan rộng mỗi ngày.

Tổng thống Syria

Tổng thống Syria

Dân chúng yêu cầu Tổng thống al-Assad từ chức. Chính quyền dùng sức mạnh để đàn áp kẻ chống đối. Chỉ năm tháng sau, phe chống đối đã quy tụ được cả trăm ngàn người, tổ chức thành nhiều đội quân, có vũ khí, đánh đuổi quân chính quyền ra khổi một số địa điểm để chiếm giữ. Cuộc nội chiến lan rộng tới thủ đô Damascus và thị trấn Aleppo là một đô thị lớn, đông người, chỉ sau Damascus.

Đến tháng Sáu 2013, theo thống kê của Liên Hiệp quốc (LHQ) 90,000 người đã thiệt mạng. Sang đến tháng 8, 2015 số người này tăng đến 250,000.

Cuộc nội chiến Syria không phải chỉ là một vấn đề chính trị, giữa chính quyền và phe chống đối, mà dần dà có ảnh hưởng tôn giáo và ý thức hệ: một bên là dòng Hồi giáo đa số Sunni, một bên là dòng Hồi giáo Shia Alawite của tổng thống al-Assad. Trong dòng Hồi giáo Sunni, có nhóm Hồi giáo cực đoan IS (Islamic State) tách riêng, chiến đấu cho một xã hội “Caliphate” độc lập, làm cho cuọc nội chiến trở nên phức tạp vô cùng.

Một ủy ban điều tra độc lập của LHQ cho thấy tất cả các bên đều phạm vào những tội ác như giết người, tra khảo, hãm hiếp, thủ tiêu kẻ đối lập. Những bên lâm chiến còn dùng những thủ đọan đe dọa, khống chế người đân, như cản trở, cấm đoán đi tìm thức ăn, nước uống, đi chữa bệnh… như là một thứ khí giới chiến tranh. Riêng đối với nhóm IS, LHQ đã tố cáo nhóm này dùng nhiều thủ đọa khủng bố như hành quyết công khai, chặt tay, chặt chân, cắt cổ, hãm hiếp đàn bà con gái v. v.

Nhà cửa đổ nát

Nhà cửa đổ nát

Đó là bối cảnh một xã hội trong đó nhiều vị thầy thuốc, các bác sĩ y khoa, làm đúng với lời thề Hyppocrates(1) khi ra trường.

2. Một bác sĩ y khoa người Anh

Hôm ấy là ngày thứ Ba trong tuần, bác sĩ David Nott, một chuyên gia vể phẫu thuật (surgery) đang ngồi ăn tối ờ tiệm Bluebird, một tiệm ăn khá sangtrong vùng Chelsea, Luân đôn. Phòng ăn đầy người, họ toàn là những y sĩ, chuyên gia về các ngành y khoa đến đây để dự buổi họp hằng niên có dạ tiệc của Tổng y viện Chelsea and Westminster, một tổ chức y khoa có tiếng của Anh quốc. Trong khi người hầu bàn mang ra món ăn “thịt cừu với risoto” thì bác sĩ Nott xem điện thoại tay cầm. Ông thấy có nhiều điện tín gửi đến trong điện thoại. Ông đọc một bản điện tín thấy viết;
Này David, đây là một trường hợp khẩn cấp ở Syria“, tiếp theo là hình chụp một bệnh nhân đã bí bắn vào bụng và vào cổ họng”.

Bức điện tín là của một y sĩ gứi từ Aleppo, Syria. Ông này đã lấy ra các viên đạn trong người bệnh nhân nhưng ông không chắc phải làm gì với vết thương ở cổ họng. Đã từ bốn tiếng trước, người bệnh nhân được đưa đến, nay đang chết dần chết mòn vì bác sĩ điều trị đang chờ chỉ thị mới từ bác sĩ Nott.

Ông Nott viết thư trả lời trên điện thoại tay cầm, đặt dưới gầm bàn ăn: “Xin lỗi nhé, bây giờ tôi mới nhận được thư anh gửi. Phần thần kinh không sao chứ?” Ý ông định nói là viên đạn bắn vào cổ họng bệnh nhân chỉ làm thủng hai ống thực quản và khí quản thôi chứ không ảnh hưởng đến giây thần kinh trong cổ. Ông chỉ thị cho người y sĩ bên Syria cho một ống plastic vào chổ vết thương để bệnh nhân có đủ dưỡng khí mà thở, rối dùng một phần bắp thịt ở cổ để khâu kín lại vết thương.

Sau đó, ông Nott mới ăn đến phấn thịt cừu – lủc ấy đã nguội lạnh rồi – của mình. Số chuyên viên y tế bên Syria – trong vùng kiểm soát bởi phe chống đối chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad – không có bao nhiêu. Chính ông Nott đã là huấn luyện viên trong những năm 2013, 2014, giúp họ thăng tiến nghề nhiệp, nhất là trong lãnh vực khẩn cấp, và phẫu thuật là hai lãnh vực họ – những sinh viên y khoa – chưa học tới. Trong số người này, nhiều người đã tử nạn trong cuộc chiến. Ông Nott, mỗi khi có tin phi cơ của Nga hay của chính quyền Syria ném bom vào nhà thương trong vùng là biết có chuyện này.

Syria với những nơi có giao tranh

Syria với những nơi có giao tranh

Aleppo là thị trấn lớn và đông dân nhất nước Syria. Trước đây tại đó đã có cả ngàn y sĩ. Tuy nhiên cuộc nội chiến ở đây đã làm cho hầu hết (95%) các y sĩ phải trốn tránh sang nước ngoài. Trong nước Syria sức khỏe dân chúng không được ai trông nom đến. Không những thế, chính quyền Syria còn ngăn trở những đoàn xe tiếp tế thuốc men, dụng cụ y tế của Liên Hiệp Quốc (LHQ) đến những nơi có giao tranh. Trong nhiều cuộc họp với chính quyền, LHQ phản đối kịch liệt thái độ cũa chính quyền. Trên thực tế, việc đó chẳng đi đến đâu. Vì vậy nhiều nhân viên y tế tại các vùng khác nghĩ rằng một ngày nào đó, họ cũng sẽ bị chính quyền nhắm tới.

Mẹ con chạy trốn

Mẹ con chạy trốn

Tuy vậy một số bác sĩ y khoa cùng nhiều tổ chức thiện nguyện đã cùng nhau lập ra một mạng lưói ngầm gồm nhiều bệnh xá trong Syria. Trong các bệnh xá này họ đặt nhiều máy quay phim trong phòng cấp cứu, để các bác sĩ sống ngoài Syria có thể theo rõi tình trạng bệnh nhân qua Skype và ra chỉ thị cho nhân viên y tế trong nước. Trong những ngày tháng khu vực bị bao vây bởi quân đội chính quyền, bệnh xá đã phải tùy cơ ứng biến dùng phân thải ra từ động vật đốt lên thay cho xăng dầu. Riêng phần bác sĩ David Nott, ông chuyên tâm huấn luyện y sĩ bản xứ trong việc chữa chạy cấp thời và các thương tích chiến tranh,

Hồi còn nhỏ, Nott thích làm những máy bay bằng gỗ balsa rồi treo trên trần phòng ngủ của mình. Bố của Nott, một bác sĩ y khoa người Miến Diện, lấy vợ là một y tá người Anh, muốn con mình phải theo cha làm bác sĩ y khoa. Năm 1978, Nott học y khoa tại Đại học Manchester, Anh quốc.

Đến mủa Giáng Sinh năm 1993, bác sĩ Nott, trong khi làm việc cho nhà thương Charing Cross Hospital ở Luân Đôn, nhìn thấy trên vô tuyến truyền hình một bài báo tường thuật về tình trạng tại Sarajevo, thủ đô nước Bosnia, lúc đó đang bị vây hãm suốt bốn tháng trời vì chiến tranh. Bài báo cho biết nhà thương bệnh xá của thành phố Sarajevo đang cần rất nhiều nhân viên y tế đến giúp.

Thế là ngày hôm sau. Nott liền tự nguyện đăng ký với tổ chức Y Sĩ Không Biên Giới,  Médecins Sans Frontières hay M.S.F. để được đưa sang Sarajevo làm việc. Ông Nott ngay trước Giáng sinh đã làm việc tại nhà thương Sarajevo, một nhà thương được mọi người mệnh danh là Bệnh viện Swiss Cheese, vì tường mái đã bị bắn thủng rất nhiều chỗ. Bác sĩ Nott làm việc bốn tháng tại Sarajevo trước khi trở về Anh quốc.

3. Y sĩ Không Biên Giới

Bác sĩ Không Biên Giới làm việc

Bác sĩ Không Biên Giới làm việc

Médecins Sans Frontières, viết tắt là M.S.F., hay là Y Sĩ Không Biên Giới, là một tổ chức quốc tế, tư nhân, chuyên làm từ thiện cứu giúp đồng loại, M.S.F. được thành lập bên Pháp năm 1971, ngay sau biến cố Biafra secession, bởi một số bác sĩ y khoa (các bác sĩ Jacques Beres, Jean Cabrol, Marcel Delcourt, Xavier Emmanuelli, Pascal Greletty-Bosviel..) và nhà báo người Pháp (các ông Philippe Bernier, Raymond Borel, Gérard Illiouz). Trụ sở chính đặt tại Genève, nước Thụy sĩ.

Tổ chức M.S.F. không chỉ chăm sóc bệnh nhân mà còn huấn luyện nhân viên y tế tại những vùng sôi động và đã có mặt trên 70 quốc gia với trên 3000 thành viên. Những chuyên viên y khoa như bác sĩ, y tá làm việc không thù lao nhưng M.S.F. vẫn phải có một ngân sách khiêm tốn hàng năm khoảng 750 triệu $Mỹ kim do sự đóng góp của các nhà hảo tâm trên thế giới. Năm 1999 M.S.F. đã đoạt giải Nobel Hòa Bình. Trước đó, năm 1996 M.S.F. đã đoạt giải Hòa Bình Seoul từ quốc gia Đại Hàn.

Ngay sau khi thành lập năm 1972, M.S.F. đã đến ngay Managua là thủ đô nước Nicaragua tại đó đã có một trận động đất lớn làm thiệt mạngkhoảng 30,000 người và làm đổ vỡ hầu hết nhà cửa.

Trong những năm 1975 đến 1979, cả triệu người Căm Bốt đã chạy loạn sang Thái Lan để tránh chính quyền cộng sản Khmer Rouge. M.S.F. đã thiết lập những trại tỵ nạn tại biên giới Thái Lan để giúp đỡ những người này.

4. Những hoạt động của Y sĩ Không Biên Giới.

Trở vế Anh quốc, Bác sĩ Nott, đã chỉ nghĩ đến làm thiện nguyện, làm việc không công cho các tổ chức y tế tại các vùng bị tàn phá bởi chiến cuộc. Ông đã đến nhiều nơi như Afghanistan, Sierra Leon, Haiti, Nepal, với tư cách là một Y Sĩ Không Biên Giới, làm phẫu thuật cho cả ngàn bệnh nhân.

Bác sĩ David Nott tại Syria

Bác sĩ David Nott tại Syria

Năm 2008, ông đã đến một bệnh viện tại thành phố Rutshuru thuộc nước Cộng Hoà Dân Chủ Congo. Ông gặp một bệnh nhân 16 tuổi, có một cánh tay bị cắt đi không đúng tiêu chuẩn. Chỗ cắt bị sưng lên, mưng mủ, bắp thịt cánh tay bắt đầu bị thối hoại (gangrenous). Muốn chữa, chỉ còn cách làm một thứ phẩu thuật gọi là “forequarter amputation” trong đó phải cắt bỏ tận vai bệnh nhân, nếu không bệnh nhân sẽ bị ung thư rồi chết. Ông Nott chưa bao giờ làm phẫu thuật này. Ông bèn gửi một điện tín cho bác sĩ Meirion Thomas là Bác sĩ trưởng Phẫu thuật tại bệnh viện Royal Marsden Hospital ở Luân Đôn. Chỉ ít phút sau bác sĩ Nott nhận được ngay trả lời: “Hãy bắt đầu bằng bả vai” sau đó bác sĩ Thomas viết thêm chín bước kế tiếp, cuối cùng ông viết: “Dễ thôi mà!”. Bác sĩ Nott bắt tay vào việc và cậu bé được cứu sống.

Năm 2010 bác sĩ Nott tự nguyện vào làm bác sĩ phẫu thuật cho Không quân Hoàng gia Anh. Thế rồi ông được điều động đến Basra, Iraq, rồi Camp Bastion ỏ Afghanistan. Tại những mặt trận trên, ông mới thấy rõ những thương tích chiến tranh chưa bao giờ gặp: chân tay không còn, súng bắn vào đầu, vào ngực, mảnh kim khí dưới da thịt khắp thân thể. Đây là những trường hợp phải làm phẫu thuật rất “cách mạng” ông chưa bao giờ thấy trong sách vở nào trong Y khoa đại học. Vì vậy hai năm sau ông đã được Hoàng hậu Queen Elizabeth II Anh quốc tấn phongchức “Officer of the Order of the British Empire” cho ông.

Bác sĩ David Nott với môt bệnh nhân

Bác sĩ David Nott với môt bệnh nhân

Như đã nói ở trên, sang đến đầu năm 2011, chiến sự tại Syria sôi động gia tăng. Dân chúng nổi lên chống chính quyền Tổng thống Basha ral-Assad. Tại thành phố Dara’a quân đội tấn công bệnh viện lớn nhất tỉnh, đuổi hết nhân viên làm trong nhà thương ra ngoài rồi cho xạ thủ bắn tỉa lên nóc nhà. Hôm sau nhóm xạ thủ này bắn giết từ trên cao vào nhóm biểu tình chống chính phủ. Nhiều người bị giết chết và có thương tích. Bác sĩ Ali al-Mohammeed, một chuyên viên về tim mạch, đang tìm cách chữa trị cho một người bi thương, cũng bị bắn chết luôn vào đầu và ngực. Ngay chiều hôm đó, cả ngàn người đi theo đám tang ông bác sĩ xấu số, cũng bí nhóm bắn tỉa bắn xuống luôn. Họ chiếm đóng bệnh xá trong hai năm không cho bất kỳ ai muốn vào.

Nhiều nhà thương bệnh xá đã do nhà nước quản lý. Những nơi này trở thành một bộ phận của bộ máy công an của chính quyền. Dân chúng đến nhà thương đều phải ghi danh. Ban quản trị nhà thương phải gửi danh sách ghi danh đến cơ quan an ninh tình báo của chính quyền. Nhiều bác sĩ thấy vậy, đành chữa trị một số bệnh nhân đơn giản, không ghi danh tánh họ vào sổ và cho họ ra về sớm. Ngược lại một số bác sĩ thân chính quyền lại hành xử ác độc đối với bệnh nhân bị nghi là thuộc phe chống đối. Bệnh nhân có thương tích nhẹ bị mang ra làm phẫu thuật không cần thiết để trừng trị. Nhiều bệnh nhân bị đưa lên xe cứu thương, chở thẳng đến cơ quan an ninh tình báo để lấy khẩu cung, bị hành hạ thể xác, có khi bị giết chết luôn. Một số bác sĩ thuộc M.S.F. cho biết như vậy. M.S.F. cho rằng y tế đối với chính quyền al-Assad là một lợi khí chiến tranh chống kẻ thù.

Hai anh em vô gia cư

Hai anh em vô gia cư

Để đối phó với chính quyền, nhóm y sĩ chống chánh quyền, phần lớn thuộc tổ chức M.S.F., đã phải lập ra những bệnh xá bí mật để chữa trị cho người bị thương trong cuộc tranh đấu. Các bác sĩ phải lấy bí danh không dùng tên thật. Nhiều khi phải bịt mặt. Một ông lấy bí danh là White. Một ông khác, người Ả Rập tên thực la Noor. Có nghĩa là ánh sáng, lấy bí danh lả Light. White và Light dạy sinh viên y khoa học qua hệ thống Skype phải đeo mặt nạ để an ninh tình báo của chính quyền al-Assad không biết là ai. Chính quyền bèn ra đạo luật những ai không tố cáo kẻ chống đối chính quyền sẽ bị coi là phạm pháp, rồi sẽ bị câu lưu. Đạo luật này cốt nhằm vào nhân viên y tế bí mật chống chính quyền.

Hè đến bác sĩ Noor cùng với 3 sinh viên y khoa bị tình báo bắt. Tuần lễ sau, người ta tìm thấy xác của họ bị cháy đen. Bác sĩ White đã phải đổi bí danh thành Abdul Aziz.

Cô Natalie Roberts, người Anh, làm việc cho M.S.F., chuyên phụ trách phòng cấp cứu. Cô cho biết nhiều khi có rất nhiều bệnh nhân đến một lúc. Cô phải đứng ngay cửa phòng cấp cứu để lọc trước, bệnh nhẹ phải chờ bên ngoài, bệnh nặng thì cho vào ngay. Người nhà, bạn hữu nhiếu khi không được vào, thành ra khá rắc rối

Bệnh xá cấp cứu cần nhiều máu tươi. Một người bình thường có khoảng 11 pints máu trong người. Nếu mất đi 6 pints máu thì tim sẽ không đủ dưỡng khí, theo đó óc cũng không đủ dưỡng khí. Do đó bệnh nhân sẽ ngất đi, bất tỉnh nhân sự. Tại thị trấn Atmeh, Syria, khi bệnh xá thiếu máu, thánh đường Hồi giáo gần đấy phải kêu gọi cho máu và nhiều người sắp hàng vào đền cho máu. Nhiều nơi, chính bác sĩ phẫu thuật phải cho máu của mình cho bệnh nhân dang nằm trên bàn mổ.

Bác sĩ Nott có thói quen dùng một máy quay phim để làm những video dùng để huấn luyện y sinh trongcuộc nội chiến. Sau 6 tuần tại Syria, ông trở lại Luân đôn đem theo hàng ngàn thước phim về nạn nhân chiến cuộc. Hình ảnh có rất nhiều người già, đàn bà trẻ con. Có hình ảnh một đứa trẻ bị cụt hết hai tay vì nó nhặt phải một quả bom, một đứa bé gái 9 tuổi bị mảnh đại bác trúng bụng, ruột gan còn lòng thòng bên ngoài

Trẻ em chết vì hơi độc

Trẻ em chết vì hơi độc

Năm 2013 một vấn đề mới mẻ đến với những bác sĩ M.S.F.. Chính quyền Assad dùng hỏa tiễn có hơi độc sarin bắn vào vùng đông dân cư gần Damascus để khủng số dân chúng: một ngàn bốn trăm người đã bị chết. Nhóm y sĩ phải nghĩ đến làm ra những tài liện văn kiện chỉ dẫn cách tạm thời chữa trị khi bị nhiễm hơi độc. Bệnh xá phải có một phòng riêng có vòi hoa sen để tắm rửa bệnh nhân bị nhiễm hơi độc.

Bustan al-Qasr là một thị trấn nằm giữa hai bên: chính phủ al-Assad và phe chống đối. Hàng ngàycó hàng ngàn người đôi bên qua lại thị trấn này để mua bán, thăm viếng họ hàng bạn bè. Chính quyền al-Assad, chiếm giữ nhà thương, cho đội quân bắn tỉa trên nóc để ngăn chặn. Các bác sĩ của M.S.F. cho biết nhiều bệnh nhân, kể cả đàn bà và trẻ con, đã là nạn nhận của đội bắn tỉa của chính quyền.

Bác sĩ Nott nhận xét có một chuyện rất lạ xẩy ra.” Mới sáng ra, khi thấy một bệnh nhân đến chữa tri vì bị bắn ở tay phải, thì sau đó nhiều bệnh nhân khác xin đến chữa trị, cũng bị bắn bên tay phải. Hôm nào có người bị bắn trúng bụng thì y như rằng nhiều người khác cũng bị bắn vào bụng“. Ông bác sĩ cho rằng bọn lính bắn tỉa của chính quyền đang chơi một trò chơi dã man. Chúng đố nhau bắn trúng mục tiêu, có khi để lấy tiền. Bác sĩ Aziz cho biết một hôm ông đã nghe thấy trên máy điện thoại cầm tay walkie-talkie của chính quyền một người nói “Tao bằng lòng cá một hộp thuốc lá”.

Đàn bà chửa chúng cũng không tha. Một bà có mang đã 40 tuần, sắp đẻ đến nơi, bị bắn phải vào phòng cấp cứu. Bà này bị bắn vào dạ con. Bác sĩ Nott phải cấp tốc mổ bụng người mẹ để lấy đứa con ra. Người mẹ được cứu sống, đứa bé thì không. Xem lại phim chụp quang tuyến X, đứa bé đã có một viên đạn trong đầu

"Bố mẹ anh em tôi đâu ?"

“Bố mẹ anh em tôi đâu ?”

Các bác sĩ và nhân viên y tế của phe đối nghịch luôn luôn bị đe dọa bị bắt cóc. Riêng nhóm khủng bố ISIS đã bắt cóc 16 nhà báo và nhân viên y tế ngoại quốc. Chính quyền Assad mới bắt một ông bác sĩ người Anh, tên là Abbas Khan, chuyên về chân cẳng và chỉnh hình, tại Aleppo. Ông này về sau chết trong tù tại Damascus.

Tổ chức M.S.F. chữa bệnh nhân cả đôi bên, không phân biệt thân chính phủ hay chống ông al-Assad. Một hôm bác sĩ Nott đang nối một động mạch cho một bệnh nhân, cánh cửa phòng mổ bị mở toang. Bẩy tên chiến sĩ ISIS tiến vào, súng cầm trên tay. Bẩy tên đứng chặn cửa ra vào. Tên thủ lãnh của nhóm này tiến đến bàn mổ của bác sĩ Nott. Bệnh nhân nằm đấy chính là người đồng bọn của y. Bác sĩ Abu Abdullah, người Syria thấy vậy phải tiến lên để nói với tên thủ lãnh bằng tiếng Anh là nếu các anh làm rối trí ông bác sĩ trưởng thì bạn các anh sẽ không sống được.

Bác sĩ Nott cũng rất sợ, dầu sao ông phải giữ bình tĩnh để làm song công việc của mình. Ít lâu sau, dường như bên ngoái có biến động chi đó, cả bọn ISIS bỏ ra ngoài, trừ tên thủ lãnh. Tên này ở lại cho đến khi ông Nott làm phẫu thuật song và biết là người bệnh nhân đồng bọn đã được cứu sống. Một tháng sau, vẫn bọn này trở lại, chúng tìm một bệnh nhân đang nằm trong nhà thương, hai chân đang có thương tích. Chúng kéo lê người này xuống cầu thang lầu, mang người ấy ra giữa đường để hành quyết

Bom Thùng, Cách cấu tạo

Bom Thùng, Cách cấu tạo

Ngoài những khí giới trên, đã một năm nay chính quyền đã dùng một thứ bom, gọi là bom thùng (barrel bomb). Đó là một loại bom có sức chứa rất lớn trong đó chất đầy  thuốc nổ, những mảnh sắt, kim khí sắc bén. Khi bom nổ tung, ít người thoát chết. Người đầy thương tích, gan ruột lòi ra ngoài, màng nhĩ tai bị thủng, tay chân không còn, không khí bụi đầy, không thở được. Chính quyền cho trục thăng, phi cơ thả bom thùng vào chỗ đông người như chợ búa, nhà thương để khủng bố phe đối nghịch.


Chính quyền Syria thả “bom thùng”

Một hôm ông Nott đã thấy người ta đem vào nhà thương năm anh em nhỏ cùng một nhà, bị bom thùng ném trúng. Ông Nott thấy không thể cứu sống được em nào. Một đứa cụt cả hai chân nhưng vẫn khóc trước khi chết. Thằng anh nằm bên cạnh nhìn em, ruột lòi ra ngoài. Tại phòng bên cạnh, đứa em nhỏ tuổi nhất, mặt đầy máu, gọi tên thằng anh mới chết. Một đứa em khác, mới 3 tuổi, xương chậu không còn, mở mắt nhìn mọi người, không nói gì được. Đứa em gái duy nhất trong nhà được đem vào phòng mổ cho bác sĩ Nott xem. Ông thấy đầu đứa bé đã bị một khối bê tong rớt trúng đầu, trên đầu lòi ra một chất gì trắng, hoá ra là óc của đứa trẻ.

Bác sĩ Nott cầm tay những đứa trẻ đang chờ chết. Ông nói: “Mình chẳng làm gì được ngoài việc an ủi chúng, và mong cho các cháu chết sớm”

Sang tháng 6, 2015 Chiến cuộc tại Syria trở nên dữ dội hơn, Chính quyền đã thả bom thùng vào 3 nhà thương của phe chống đối, làm thiệt mạng nhiều y tá, bác sĩ từng làm việc với Nott. M.S.F. đã kiểm tra và thấy chính quyền, với sự giúp đõ của Nga, đã tấn công 65 lần vào các nhà thương bệnh xá của phe chống đối. Ngoài ra, nhiều khi họ còn thả bom kiểu “nhị trùng”, nghĩa là, sau cuộc tấn công bằng phi cơ lần đầu, thì 20 phút sau, phi cơ quay lại tấn công lần thứ hai để giết hại nhóm người đến cứu trợ.

Phi cơ của Nga và chính quyền Assad trong tuần lễ đầu tháng 6, 2015 đã có hơn 600 phi vụ vào Aleppo. Tất cả các nhà thương và bệnh xá tại đây bị phá hủy hoàn toàn.

Bác sĩ Nott phải trở về Anh quốc. Ít tuần sau ông được mời vào điện Buckingham để ăn trưa với Hoàng Hậu Elizabeth II. Món ăn trưa là Vịt hầm. Khi Hoàng hậu, ngồi bên phải quay sang hỏi chuyện ông Nott, ông cho biết mới ở Syria về. Thế là nữ Hoàng Anh quốc suốt bữa ăn hỏi ông về những hoạt động giúp đỡ y khoa cho dân chúng Syria và tình hình các bệnh viện tại Syria. Bác sỉ Nott đã ấp úng không thể trả lời nữ Hoàng được.

Nữ Hoàng Anh quốc

Nữ Hoàng Anh quốc

Ông cảm thấy trong lòng, những việc ông và các nhân viên y tế người Syria hay M.S.F. đã thực hiện, dù có nhiều đến đâu cũng chỉ là một it muối bỏ bể, trong bối cảnh một thảm trạng của một dân tộc vì cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn, có sự nhúng tay của người ngoại quốc (Nga, Hoa kỳ, Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ), không biết bao giờ mới kết thúc, đem lại chết chóc, gia đình ly tán, trẻ em mồ côi cha mẹ, nhà cửa đổ vỡ, xã hội chia rẽ tan hoang.

Tương lai cuộc nội chiến Syria thật là ảm đạm.
_______________________________________________________________
(1) Ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam, các thầy thuốc phải đọc Lời thề Hippocrates khi chuẩn bị ra trường để hành nghề. Lời thề này được các sinh viên Y khoa đọc và nguyện làm theo trong lễ tốt nghiệp.

Tôi xin thề trước Apollon thần chữa bệnh, trước Æsculapius thần y học, trước thần Hygieia và Panacea, và trước sự chứng giám của tất cả các nam nữ thiên thần, là tôi sẽ đem hết sức lực và khả năng để làm trọn lời thề và lời cam kết sau đây:

*   Tôi sẽ coi các thầy học của tôi ngang hàng với các bậc thân sinh ra tôi. Tôi sẽ chia sẻ với các vị đó của cải của tôi, và khi cần tôi sẽ đáp ứng những nhu cầu của các vị đó. Tôi sẽ coi con của thầy như anh em ruột thịt của tôi, và nếu họ muốn học nghề y thì tôi sẽ dạy cho họ không lấy tiền công mà cũng không giấu nghề. Tôi sẽ truyền đạt cho họ những nguyên lý, những bài học truyền miệng và tất cả vốn hiểu biết của tôi cho các con tôi, các con của các thầy dạy tôi và cho tất cả các môn đệ cùng gắn bó bởi một lời cam kết và một lời thề đúng với Y luật mà không truyền cho một ai khác.
*  Tôi sẽ chỉ dẫn mọi chế độ có lợi cho người bệnh tùy theo khả năng và sự phán đoán của tôi, tôi sẽ tránh mọi điều xấu và bất công.
*  Tôi sẽ không trao thuốc độc cho bất kỳ ai, kể cả khi họ yêu cầu và cũng không tự mình gợi ý cho họ; cũng như vậy, tôi cũng sẽ không trao cho bất cứ người phụ nữ nào những thuốc gây sẩy thai. Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiết.
*  Tôi sẽ không thực hiện những phẫu thuật cắt sỏi mà dành công việc đó cho những người chuyên.
*   Dù vào bất cứ nhà nào, tôi cũng chỉ vì lợi ích của người bệnh, tránh mọi hành vi xấu xa, cố ý và đồi bại nhất là tránh cám dỗ phụ nữ và thiếu niên tự do hay nô lệ.
*   Dù tôi có nhìn hoặc nghe thấy gì trong xã hội, trong và cả ngoài lúc hành nghề của tôi, tôi sẽ xin im lặng trước những điều không bao giờ cần để lộ ra và coi sự kín đáo trong trường hợp đó như một nghĩa vụ.
*   Nếu tôi làm trọn lời thề này và không có gì vi phạm tôi sẽ được hưởng một cuộc sống sung sướng và sẽ được hành nghề trong sự quý trọng mãi mãi của mọi người. Nếu tôi vi phạm lời thề này hay tôi tự phản bội, thì tôi sẽ phải chịu một số phận khổ sở ngược lại.

(theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

_________________________________________________________________

(Tháng 9, 2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s