Âm Nhạc và Chính Trị (2)


Only in a free society is man able to creare the invention and cultural values
which make life worthwhile to modern man
—— Albert Einstein

Phần Thứ Hai

Chính trị ảnh hưởng vào Âm nhạc.

Với phần thứ nhất của bài viết, chúng ta đã thấy rõ Âm nhạc có ảnh hưởng vào Chính trị.
.một ảnh hưởng tốt đẹp cho nền giao thương giữa hai cường quốc thế giới là Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ và Liên Bang Sô Viết Nga La Tư.

Ta sẽ xem dưới đây tại Việt Nam sự việc đã không xẩy ra như vậy. Ngược lại Chính trị đã có ảnh hưởng nặng nề đến Âm nhạc, một ảnh hưởng xấu, không làm Âm nhạc phát triển tốt đẹp lên được.

Trên thực tế, Việt Nam và Nga có rất nhiều điểm tương đồng. Thứ nhất: Việt Nam và Liên Bang Sô Viết Nga, cả hai theo chế độ độc đảng – Đảng Cộng Sản – chính quyền kiểm soát, chi phối mọi hoạt động của người dân trong xã hội. Thứ hai: Nếu ông Vanya Cliburn là một nhạc sĩ lỗi lạc thắng giải Tchaikovsky International Competition, đã cảm hóa được người Nga thì ông Đặng Thái Sơn, xuất thân từ một Âm nhạc học viện rất có tiếng của Nga là học viện Tchaikovsky, đã từng làm say mê người Ba Lan để cho ông giải nhất Chopin và nhiều giải phụ khác.

Vậy thì tại sao có khác biệt?

Sự khác biệt nằm ngay giới lãnh đạo chính trị giữa hai nước, những người cầm vận mệnh người dân trong tay, kể cả số phận những nhạc sĩ. Giới lãnh đạo Nga thời đó (những năm 1900-1970) là các ông Nitika Khruschev, thủ tướng chánh phủ, Andrei Gromyko, tổng trưởng Ngoại giao, Alexis Kosygin, Anastas Mikoyan. Giới lãnh đạo Việt Nam là các ông Hồ Chí Minh, Trường Chinh Đặng Xuân Khu, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp..

Các ông Kruschev, Gromyko là những người Nga, hiểu biết âm nhạc Nga, thấy cái hay cái đẹp của âm nhạc Tchaikovsky, âm nhạc của Rachmaninoff.. cho nên khi thấy Van Cliburn, một người ngoại quốc trình diễn rất hay, hay hơn tất cả những nhạc sĩ bản xứ, họ đã mở lòng ra đón nhận người nhạc sĩ tài ba này như người bản địa.

Trong khi ấy, các ông Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Phạm văn Đồng dường như không biết đến cái hay cái đẹp của Nghệ Thuật mà Âm nhạc là một thành phần. Họ không thấy Âm nhạc là một chuyện cần thiết. Âm nhạc, đối với những nhà làm Cách mạng như các ông Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Phạm văn Đồng là những thứ rất xa lạ, nếu không là trái ngược với những lý thuyết nằm lòng, những chủ trương lý luận căn bản của họ: Giai Cấp Đấu Tranh, Duy Vật Biện chứng, Duy Vật Lịch Sử, Chủ Nghĩa Xã hội, Cứu Cánh biện minh cho Phương tiện. Bởi vậy ông Đặng Thái Sơn đi học âm nhạc ở ngoại quốc, dù tại một nước đồng minh, cũng theo chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Cộng sản là Nga Sô, đối với các vị đó là chuyện vô ích .

Kết Luận: Số phận ông Đặng Thái Sơn đã được định trước. Chính trị quyết định Âm nhac.

Bây giờ chúng ta hãy xem tác động của Chính trị vào Âm nhac tại Việt Nam. Câu chuyện này bắt đấu năm 1956 tại miền Bắc Việt Nam. Nhiều nhà văn, nghệ sĩ đã đứng lên tham gia một phong trào văn học có tên là Trăm hoa đua nở, là chữ viết tắt, dịch rất sát từ Bách gia tranh minh, bách hoa tề phóng, một thành ngữ Trung Hoa “trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng” của Mao Trạch Đông.

Tạp chí Nhân Văn

Tạp chí Nhân Văn

Rất đông văn nghệ sĩ đã tham gia phong trào này. Nổi tiếng nhất gồm có Phan Khôi, Chủ nhiệm tạp chí Nhân Văn, Trần Duy Thư ký tòa soạn, Hoàng Cầm, Lê Đạt, Trần Dần, Nguyễn Hữu Đang, Phùng Quán, Văn Cao, Nguyễn Tuân, Thụy An, Có nhiều nhà trí thức, không phải văn nghệ sĩ, như Đào Duy Anh, Trần Đức Thảo, Nguyễn Mạnh Tường, Trương Tửu cũng tham gia phong trào này, mà mọi người biết đến dưới tên là nhóm Nhân Văn Giai Phẩm.

Nhà thơ Đặng Đình Hưng

Nhà thơ Đặng Đình Hưng

Trong nhóm Nhân Văn Giai Phẩm có một nhà thơ tên là Đặng Đình Hưng  Ông chính thức làm thơ từ cuối những năm 1950 cho đến khi qua đời, hoạt động nghệ thuật của Đặng Đình Hưng về chữ nghĩa gồm 6 tập thơ, với những vần thơ khó hiểu(1), rất khác người. Ông còn đuợc biết đến như một kiến trúc sư, nhạc sĩ, hoạ sĩ.

Năm 1957 Đặng Đình Hưng lấy bà Thái thị Liên, một nhạc sĩ dương cầm (piano) nổi tiếng đương thời. Bà Thái thị Liên đã có hai đời chồng trước, khi bà ở hải ngoại (Pháp, Tiệp Khắc) và đã có ba người con. Năm 1958, vợ chồng họ Đăng và họ Thái sinh được một cậu con trai. Họ đặt tên là Đặng Thái Sơn, một cái tên mang cả hai họ.

Bà Thái thị Liên

Bà Thái thị Liên

Niềm vui này chẳng được bao lâu thì tai họa ập đến. Chính quyền Cộng Sản, dưới sự lãnh đạo của các ông Hồ Chí Minh, Phạm văn Đồng, Đặng Xuân Khu (Trường Chinh), Võ Nguyên Giáp đã ra tay dẹp phong trào Trăm Hoa Đua Nở và nhóm Nhân Văn Giai Phẩm(2). Nhiều văn nghệ sĩ bị đưa đi nông trường, nặng hơn nữa thì bị khép án, tù tội. Bị xử nặng nhất là Thụy An và Nguyễn Hữu Đang.

Ai là người quyết định “đánh” Nhân Văn Giai Phẩm? Chính thức được nêu tên là các ông Trường Chinh và Tố Hữu. Theo ông Nguyễ hữu Đang, người rất thân cận và từng làm việc với ông Hồ chí Minh trong những ngày đầu tháng 8 năm 1945 khi mặt trận Việt Minh ra mắt dành chính quyền, thì cho rằng nếu không có sự đồng ý hay cho phép của ông Hồ Chí Minh thì Nhân văn Giai Phẩm không thể bị dẹp.

Nhóm Mhân Văn Giai Phẫm ra toà đại hình

Nhóm Mhân Văn Giai Phẫm ra toà đại hình

Với một ông chồng là một nhân vật trong Nhân Văn Giai Phẩm, bị coi là một tay phản động chống Đảng, bà Thái thị Liên bị sức ép, phải chia tay với Đặng Đình Hưng năm 1978. Kể từ ngày ấy, bà Liên với 3 người con riêng và cậu quý tử Đặng Thái Sơn, phải ra ở riêng, dạy nhạc kiếm sống: Bà đành chịu một cuộc đời cực nhọc vất vả.

Đặng Thái Sơn, học âm nhạc, học chơi dương cầm với mẹ. Bà là một nhà sư phạm nghiêm khắc, khó tính và ít khi đưa ra lời khen. Khi Đặng Thái Sơn bắt đầu tập đàn piano, chả mấy khi Đặng Thái Sơn được mẹ khen, thậm chí lại còn bị “đối xử” rất khắt khe nữa.

Năm 1974, một chuyện bất ngờ đã xẩy ra làm cho cuộc đời của Đặng Thái Sơn bước sang một khúc ngoặt. Lúc đó một vị giáo sư âm nhạc người Nga, gốc Do Thái tên là Isaac Katz, sang dạy cho trường âm nhạc Hà Nội đã tình cờ phát hiện ra Đặng Thái Sơn. Chuyện kể rằng một buổi chiều nọ, ông Katz đang tản bộ trên con đường gần nhà bà Thái thị Liên, ông nghe thầy môt tiếng đàn dương cầm rất hay, rất đáng chú ý. Lần hồi ông Katz đã tìm đến nhà bà Thái thị Liên với cậu con trai Đặng Thái Sơn, một học sinh trường Âm nhạc Hà Nội, năm nào cũng đứng đầu lớp.

Đặng Thái Sơn với Isaac Katz

Đặng Thái Sơn với Isaac Katz

Sau vài lần chứng nghiệm khả năng của người học sinh này, giáo sư Isaac Katz chính thức yêu cầu trường âm nhạc Hà Nội cho ông được đích thân truyền dạy cho người học sinh xuất sắc này, mặc dù trên nguyên tắc ông Issac Katz chỉ dạy những học sinh năm chót trước khi thi tốt nghiệp, và người học sinh đó phải một năm sau mới hội đủ điều kiện này.

Năm 1975 giáo sư Isaac Katz về nước. Trước đó ông đã đề nghị cho Đặng Thái Sơn (ĐTS) được theo học dương cầm tại Nga. Lời đề nghị này không được chấp thuận, bởi vì chính quyền đã thấy ĐTS là con của một người đã dính vào Nhân văn Giai phẩm. bị coi là một loại phản động nguy hiểm cho nhà nước. Lời đề nghị không có phản hồi. Giáo sư Isaac Katz đã phải yêu cầu lần thứ hai, kèm theo lời đề nghị này là thái độ khó khăn với những du học sinh con ông cháu cha, thiếu khả năng thật sự. Ông tạo một sức ép đủ mạnh để người học trò ông chọn phải được dạy dỗ đến nơi đến chốn.

Năm 1976, Đặng Thái Sơn được phép đi học âm nhạc tại Nga. Anh tạo thành tích ngay lập tức là thi đậu vào học viện âm nhạc Tchaikovsky. Trước anh chưa có một người nào vào được học viện này mà không qua một năm dự bị. Năm đó anh mới 18 tuổi.

Đặng Thái Sơn với Giáo sư Natason

Đặng Thái Sơn với Giáo sư Natason

Khi vào học tại học viện âm nhạc Tchaikovsky, Đặng Thái Sơn gặp một vị danh sư khác. Đó là giáo sư Natanson. Nếu như Isaac Katz là người khám phá ra tiếng đàn Đặng Thái Sơn, tìm mọi cách mang anh về Nga để có thể tìm đúng thầy, thì Natanson chính là ông thầy này, một thầy dạy dương cầm tận tâm, dậy đàn rất giỏi..

Anh được cấp học bổng 60 rúp một tháng. Số tiền này chẳng nhiều nhặn gì, nếu tính theo hối đoái thời đó thì chỉ tương đương với khoảng 20 đô la Mỹ. Anh có hai người bạn thân trong thời gian này, cả ba góp gạo thổi cơm chung, dè sẻn từng đồng mới tạm có thể đủ ăn. Anh phải đi làm thêm để kiếm tiền chi dụng hàng ngày.

Năm 1980, anh tốt nghiệp học viện âm nhạc Tchaikovsky với hạng tối ưu. Tòa Đại sứ Việt Nam tại Mạc Tư Khoa chắc được chỉ thị của chính quền Hà Nội đã coi như không biết, không để tâm đến thành tích của người đồng hương này mà còn có ý muốn truy nã, gây khó khăn cho Đặng Thái Sơn chỉ vì anh ta có lý lịch xấu. Bố anh thuộc “thành phần phản động Nhân Văn Giai Phẩm”‘.

Tốt nghiệp song phải làm gì? Giáo sư Natanson thúc đẩy anh phải nộp đon và hoàn tất thủ tục xin dự thi, nhân kỷ niệm Chopin hàng năm tại Ba Lan. Đặng Thái Sơn bèn làm đon với tòa Đại sứ Việt Nam xin được giới thiệu là một ứng viên Việt Nam đi thi Chopin và được cấp ít tiền lộ phí vì đường đi từ Mạc tư Khoa đến Varsovie, thủ đô Ba Lan quá xa, mà anh làm gí có tiền. Đon anh bị bác.

Trong khi ấy nước Nga cũng cử một số nhạc sĩ đi Varsovie. Họ tổ chức một kỳ thi tuyển lựa cả trăm người để tìm ra mươi người đại diện cho Nga. Những người này sẽ được chính phủ Nga giúp đỡ. Đặng Thái Sơn cũng thi “ké” vào đó. Anh được chấm điểm cao nhất, nhưng anh không ở trong danh sách đại diện nước Nga để đi thi được. Anh phải dự thi với tư cách tự do, vô tổ quốc và không được chính quyền Nga giúp đỡ.

Không những thế ban tổ chức kỳ thi ở Ba Lan đã toan bác đơn xin dự thi của Đặng Thái Sơn, vì đơn dự thi của anh không một lời giới thiệu, chẳng biết anh là ai, nhưng rồi họ cũng thông qua, vì Sơn là người Việt Nam đầu tiên xin dự thi từ trước đến giờ. Vả lại anh có sau lưng cả một học viện âm nhạc Tchaikovsky làm chứng cho khả năng của mình, một khả năng hạng tối ưu khi ra trường.

Giáo sư Natason thấy vậy lại phải ra tay giúp đỡ vì ông biết người trò cưng đầy tiềm năng của ông rất có hy vọng thắng giải. Ông phải bỏ tiền ra cho Đặng Thái Sơn lấy xe lửa đi Varsovie, thuê nhà trọ, thuê cả dàn nhạc đệm cho anh ta đánh đàn. Một số tiền không nhỏ.

Đặng Thái Sơn đã phải đi thi Chopin trong những điều kiện rất khó khăn nản lòng.
Sơn không có tiền mua vé máy bay, và chỉ đủ tiền mua vé xe lửa hạng nhì. Anh không có một người thân nào ra tiễn tại sân ga Mạc Tư Khoa, cũng chẳng có một người bạn nào đến đón khi tới Varsovie. Hành lý của anh thì thật nhẹ, vài bộ quần áo tạm lành lặn. Anh không có cả một bộ đuôi tôm để lúc hữu sự dùng đến. Buồn quá, Sơn đã phải dốc bầu tâm sự với ông bố Đặng Đình Hưng.

Trong thư gửi cho cha mình, Đặng Thái Sơn viết: “Con bị ốm nặng bố ạ, có lẽ vì hành trình đi Vac-sa-va quá dài mà con đi bằng xe lửa. Sứ quán bác đơn xin tiền lộ phí của con để đi thi, họ cũng khước từ bảo hộ cho danh xưng của con trong cuộc thi. Nhưng con quyết định liều và giáo sư Na-tan-xon một lần nữa lại giúp con, ông ấy cho con tiền đi đường, tiền thuê dàn nhạc đệm và tiền trọ… Trong cơn sốt 39.5 độ, con đã chảy nước mắt ròng: Các nước tham dự cuộc thi đều được chào cờ và cử quốc ca của mình, mà Việt Nam thì không có – Con tham dự với tư cách thí sinh tự do… Nhưng cũng nhờ sự cay đắng đó mà con gặp được Chopin – Những nỗi đau giao thoa với nhau đã bật lên tiếng đàn của hồn ông…”

Anh qua được vòng loại một cách dễ dàng, loại hầu hết 149 đối thủ thuộc 37 quốc gia trên toàn thế giới, rồi tiến lên vào vòng chung kết. Để vào vòng chung kết Sơn bị kẹt một điều là thí sinh phải mặc áo đuôi tôm. Anh có hai ngày chuẩn bị cho vào chung kết , làm sao có áo đuôi tôm bây giờ? Người gỡ rối cho anh là giáo sư Natanson. Ông thầy phải lôi anh đến một cái tiệm, sắm cho anh một bộ, nhưng tìm cả nửa ngày không có một chiếc nào vừa với thân thể nhỏ thó của anh. Thế là đành may ngay một chiếc, lấy trong vòng 24 giờ. Anh bước vào phòng thi với cái áo còn chưa đựoc nhặt sạch chỉ.


Đặng Thái chơi bài Chopin Concerto No. 2

Kết quả anh đã thắng giài đầu là giải quan trọng nhất anh còn đoạt thêm 11 giải phụ nữa, trong đó có một giải của hãng truyền hình NHK của Nhật Bản, chính hãng NHK sau này mở cho anh một con đường ra khỏi nước.

Tin Đặng Thái Sơn đoạt giải Chopin ở Varsovie đã như một làn sóng chấn động giới âm nhạc cổ điển thế giới. Khi tin này về tới Việt Nam thì báo Nhân Dân, của nhà nước Việt Nam, những người đã từng không muốn anh ra khỏi nước, không muốn anh học dương cầm tại Nga, lại còm tìm cách cản trở anh đi Varsovie tham dự khì thi Chopin, đã đăng tin này lên trang Nhất trong 3 ngày liền, vời lời sẽ ca tụng quá lố đến nỗi cả tháng sau, khi về nước thăm ông cụ thân sinh, anh hơi ngượng khi đọc những dòng chữ này.


Đặng Thái Sơn chơi bài Scherzo của Chopin

Sau khi chia tay, nhà thơ Đặng Đình Hưng bị ung thư phổi. Khi Đặng Thái Sơn tham dự cuộc thi âm nhạc năm 1980 tại Ba Lan, lúc ấy, Đặng Đình Hưng đang phải sống trong cảnh ở gầm cầu thang nhà ông bạn, không nhà không cửa, chỉ nằm chờ chết.

Đặng Thái Sơn về nước kịp thời. Cha anh bị bệnh đã khá lâu và không được điều trị một cách đúng mức. Cha anh cần phải mổ ngay, một cái bướu trong phổi. Anh về nhà hôm trước, vài ngày sau cha anh nhập viện, một bệnh viện dành cho các cán bộ cấp cao cỡ thứ trưởng trở lên. Cha anh được bác sĩ Tôn Thất Tùng, người bác sĩ số một của y khoa Hà Nội khám bệnh và được giải phẫu bởi một bác sĩ lừng danh về phẫu thuật. Nhờ vậy mà anh cứu ông cụ sống thêm được mười năm nữa.

Đến đây, chúng ta đã có thể có nhận định: Tại Việt Nam, không như tại Liên bang Sô viết, Chính tri đã không có một ảnh hưởng hay một tác dụng tốt đẹp nào đến Âm nhạc,

Đặng Thái Sơn với Mẹ, bà Thái thị Liên

Đặng Thái Sơn với Mẹ, bà Thái thị Liên

Ông Đặng Thái Sơn đã được nhà nước phong danh hiệu là Nghệ Sĩ Nhân Dân. Có lẽ người nhạc sĩ đã không để tâm đên danh hiệu này, vì ngay sau đó ông ta cùng với người mẹ, bà Thái thị Liên, đã định cư tại Montreal và xin nhập quốc tịch Gia Nã Đại.

***
Âm nhạc và Lao lý

La musique adoucit les moeurs
— Ngạn ngữ Pháp

Chuyện Âm nhạc và Chính trị đến đây vẫn chưa hết Ông phóng viên Thanh Trúc của đài Truyền Hình RFA đã kể một câu chuyện về Âm nhạc với tựa đề là: “Tù tội vì trót yêu Nhạc vàng”. Nhạc Vàng được hiểu là những bài ca trước năm 1975 của những nhạc sĩ như Đoàn Chuẩn-Từ Linh (ngoài Bắc), Phạm Duy, Văn Cao, Dương Thiệu Tước, Phạm Đình Chương, Trịnh Công Sơn(trong Nam) vân vân.

Câu chuyện như sau:
Năm 1965, ba cậu thanh niên cùng mê nhạc vàng là Thành, Toán Xồm và Lộc Vàng gặp nhau: Ông Lộc Vàng kể chuyện: “Anh Toán nhiều tuổi hơn tôi, sinh năm 1932, còn anh Thành sinh năm 1944, hơn tôi một tuổi. Ba anh em đều thích đàn thích hát, tập trung với nhau thành một tốp 3 người đóng cửa hát ở trong nhà. Toàn hát nhạc tiền chiến ngày xưa thôi, bạn bè ai thích nghe thì đến. Cứ đóng cửa hát với nhau, hát dấm hát dúi, hát không cho hàng xóm nghe. Bọn tôi thậm chí một bao thuốc lá một ấm trà có thể ngồi hát thâu đêm suốt sáng được“.

Ông Lộc Vàng

Ông Lộc Vàng

Bởi duyên nợ ba sinh với nhạc vàng, ông Lộc Vàng kể tiếp, năm 1968 cả 3 anh em Toán Xồm, Thành, Lộc Vàng bị bắt và bị nhốt tại Hòa Lò. Cho đến năm 1971 mới được mang ra xét xử tại tòa án thành phố Hà Nội: “Họ bảo bọn tôi phản động, tuyên truyền văn hóa trụy lạc của chủ nghĩa đế quốc, chống lại chính sách của nhà nước, phá hoại nền văn hóa của chủ nghĩa xã hội. Ngưởi ta cũng nghi là bọn tôi ăn lương ở trong miền Nam, tung tiền cho bọn tôi ăn chơi”.

Kết quả, ông Toán Xồm bị kêu án 15 năm tù cộng 5 năm mất quyền công dân, ông Lộc Vàng 10 năm tù cộng 4 năm mất quyền công dân, ông Thành 5 năm tù và 3 năm mất quyền công dân. Năm 1973, sau khi Hà Nội ký kết Hiệp Định Paris thì cả 3 được giảm án: “Người ta giảm cho anh Toán Xồm 3 năm, tôi thì họ giảm 2 năm, anh Thành được giảm một năm rưỡi. Tức là trong văn bản Hiệp Định Paris 73 là Ủy Ban Quốc Tế có trách nhiệm giám sát đáp ứng tù nhân giữa hài miền nhưng miền Nam họ làm mà miền Bắc họ không làm, họ giảm án cho bọn tôi thôi chứ không cho Ủy Ban Quốc Tế giám sát biết. Cuối cùng tôi ở 8 năm tôi về, anh Toán Xồm 12 năm còn anh Thành ở 3 năm 6 tháng”.

Buồn nhất và đau nhất không chỉ là những năm dài tù tội đối với những thanh niên trót yêu nhạc vàng mà còn là cái chết thương tâm của ông Toán Xồm, tên thật là Phan Thắng Toán. Anh Toán Xồm thì cuộc đời bi thảm nhất, sau khi về thì mất hết nhà cửa thế là anh ngủ vỉa hè và cuối cùng chết ở vỉa hè. Tấm ảnh chụp tôi châm thuốc lá cho anh tôi treo ở quán cà phê của tôi được nhiều người chụp đưa lên mạng. Sáng 30 tháng Tư 1994 anh Toán Xồm chết còng queo ở vĩa hè ngoài đường, anh được 62 tuổi”.

Lôc Vàng cho Toán Xồm hút thuốc, trên đường Tô Hiến thành

Lôc Vàng cho Toán Xồm hút thuốc trên đường Tô hiến Thành

Những vị “Đỉnh Cao Trí Tuệ Loài Người” ngày xưa đã đưa ba ông mê Nhạc Vàng vào vòng lao lý thì nay đã hạ phàm làm người bình thường, cho nên đã cho ông Lộc Vàng mở quán cà phê có tên là Lộc Vàng và cho phép hát Nhạc Vàng. Quý độc giả có thể vào đây để xem quán Lộc Vàng và nghe lời tâm sự của ông Lộc Vàng, kể chuyện năm xưa.

Còn chuyện cái chết của ông Toán Xồm làm mọi người nghĩ đến ông nhạc sĩ Trúc Phương. Nhạc sĩ Trúc Phương nổi tiếng trong giới ca nhạc miền Nam như là “Ông Hoàng của dòng nhạc Boléro”. Sau nhiều lần vượt biên không thành công, cửa nhà bị tịch biên, không vợ con (đã vượt biên trước), không “Hộ Khẩu” (Chính sách bắt chước Tầu kiểm soát người dân) ăn ngủ thuê chiếu nằm gầm cầu, Ngày 18 tháng 9 năm 1995, ông không dậy nữa với giấc ngủ ngàn thu, để lại đôi dép nhựa đã mòn gót.
_____________________________________________________________

(1) Vài hàng thơ lạ và khó hiểu của Đặng đình Hưng

Bến Lạ:
“Tôi lại đi…
   jữa cái nong hình záng
     lưng tôi,
     một bảng đen trước mặt,
     một vòng phấn dưới chân,
          zính zính…
          những con 8 lộn zọc nhẵn thin nam châm gói trong hạt thóc jống của không biết.”

Bến lạ 
    ngay gầm jường
    mưa to ngay ở gầm bàn
       và trong hòm mọi con người chở một con tàu navir trọng tải
          những hình thù Hồng hải căng lên
          những cái yếm mùi nồng của đám cưới năm ngoái hong ra
          khoe và đã đi – những cột đèn đứng lại.

(2) Những bài thơ nổi tiếng của nhóm Nhân Văn Giai Phẩm

  1. của Trần Dần

Tôi đi giữa trời mưa đất Bắc
Đất hôm nay tầm tã mưa phùn
Bỗng nhói ngang lưng
máu rỏ xuống bùn
Lưng tôi có tên nào chém trộm?
A! Cái lưỡi đao cùn!
Không đứt được – mà đau!
Chúng định chém tôi làm hai mảnh
Ơi cả nước! Nếu mà lưng tê lạnh
Hãy nhìn xem: Có phải vết đao?
Không đứt được mà đau!
Lưng Tổ Quốc hôm ngày hôm nay rớm máu.

Những ngày ấy bao nhiêu thương xót
Tôi bước đi
không thấy phố
không thấy nhà
Chỉ thấy mưa sa
trên màu cờ đỏ

  1. của Phùng Quán
  • Con ơi
    trước khi nhắm mắt
    Cha con dặn con suốt đời
    Phải làm một người chân thật.
    – Mẹ ơi, chân thật là gì?
    Mẹ tôi hôn lên đôi mắt
    Con ơi một người chân thật
    Thấy vui muốn cười cứ cười
    Thấy buồn muốn khóc là khóc.
    Yêu ai cứ bảo là yêu
    Ghét ai cứ bảo là ghét
    Dù ai ngon ngọt nuông chiều
    Cũng không nói yêu thành ghét.
    Dù ai cầm dao dọa giết
    Cũng không nói ghét thành yêu

            Tôi muốn làm nhà văn chân thật
chân thật trọn đời
Đường mật công danh không làm ngọt được lưỡi tôi
Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã
Bút giấy tôi ai cướp giật đi
Tôi sẽ dùng dao viết văn lên đá.

____________________________________________________—

 

2 responses to “Âm Nhạc và Chính Trị (2)

  1. Cám ơn chú Đào Viên,tôi vửa nghe Đặng-Thái-Sơn chơi dương cầm.. Còn Cộng Sản ,thì còn khó cho dân chúng Việt-Nam.. Chúc chú mạnh, để tiếp tục gửi báo cho đồng bào. Cao. G san

    Envoyé de mon iPad

    >

  2. Năm ngoái em được một người bạn mời đến quán Cà phê Lộc Vàng dự nghe ông ấy hát , rất hay , chủ yếu những bài của Đoàn Chuẩn Từ Linh . Có một bài cũng rất cảm động là bài Nỗi lòng người đi của Anh Bằng , chắc anh còn nhớ bài này .
    Có người nói rằng có lẽ giọng ca vàng của Hà Nội từ những năm 60 thế kỷ trước chỉ còn sót lại ông Lộc vàng mà thôi .

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s